Loopbaan oriëntatie voor docenten: ontdek je waarden en maak bewuste carrièrekeuzes

Werk je als docent, zij-instromer of onderwijsprofessional en vraag je je af: “wat is mijn volgende stap?” Dan gaat loopbaan oriëntatie niet over leerlingen, maar over jouw eigen loopbaan, keuzes en ontwikkeling. Wie ben jij, waar krijg je energie van, en welke functies of scholen passen bij jou? In dit artikel lees je hoe loopbaan oriëntatie helpt om gerichte keuzes te maken, en hoe Metafoor Onderwijs je daarbij ondersteunt.

Ga naar:

• Wat is loopbaan oriëntatie voor docenten?
• De meerwaarde van loopbaan oriëntatie voor docenten?
• Aspecten van loopbaanoriëntatie: vind een onderwijsfunctie die past

Voor bijna-afgestudeerde pabostudenten, startende leerkrachten en ervaren onderwijsprofessionals komt er vroeg of laat een moment waarop je je afvraagt of je nog op de juiste plek zit en welke mogelijkheden het onderwijs verder te bieden heeft. Daarom richt loopbaan oriëntatie zich op vier belangrijke aspecten:
• Wie ben ik
• Waar ben ik goed in
• Wat wil ik
• Wat is er mogelijk

Loopbaan oriëntatie voor docenten is een continue proces dat inzoomt op je kwaliteiten, ambities en ontwikkelpunten en deze verbindt aan functies, werkomgevingen en loopbaankansen binnen het onderwijs. Door inzicht te krijgen in de vier aspecten maak je gerichtere keuzes als onderwijsprofessional voor je verdere loopbaan.

Jijzelf, je werk en het onderwijs zijn constant in beweging: klassen worden diverser, leerdoelen en functies veranderen en ook de werkdruk kan toe- of afnemen. Dit maakt loopbaan oriëntatie een dynamisch proces, waardoor je keuzes blijft maken om te blijven ontwikkelen. Denk hier aan blijven specialiseren, switchen naar een andere rol, meer of minder uren gaan werken of aan de slag gaan op een andere type school.

Het belangrijkste van loopbaan oriëntatie is dat je zelfinzicht krijgt door je talenten, interesses, waarden en motivatie te ontdekken. Stel jezelf daarom dit soort vragen:
• Kan ik goed differentiëren in mijn lessen?
• Hoe vaardig ben ik in het inzetten van digitale tools?
• Hoe kan ik mijn klasmanagement verbeteren bij drukke groepen?
• Haal ik meer energie uit lesgeven, coachen of het meedenken over beleid?

Door dit soort vragen te stellen maak je bewuste carrièrekeuzes in het onderwijs. Waarmee je je energie behoudt en werkplezier op peil blijf, zodat je duurzaam inzetbaar blijft in het onderwijs, zonder onnodige stress of werkdruk.

1. Krijg meer zelfkennis

Vergroot je zelfkennis en ontdek hoe je jezelf professioneel kunt presenteren. Een belangrijk onderdeel van loopbaan oriëntatie is je huidige professionele identiteit onder de loep nemen. Stel jezelf hierbij vragen als: Wie ben ik als docent? Wat wil ik uitstralen in mijn werk? Dit kan je doen door een SWOT-analyse te maken door je sterke en verbeterpunten, en kansen en risico’s in kaart te brengen. Een andere mogelijkheid is het maken van een visuele moodboard. Op dit bord geef je jouw werkstijl en motivatie weer in kleur, beeld en woorden. Hiermee vergroot je jouw zelfinzicht door het concreet en tastbaar te maken. Daarnaast geeft het je focus en richting en triggert het nieuwe ideeën en mogelijkheden.

2. Ontdek je talenten en ontwikkelpunten

Gebruik bijvoorbeeld een SWOT-analyse of moodboard om je sterke punten, ontwikkelpunten en persoonlijke drijfveren in kaart te brengen. Op die manier krijg je helder zicht op waar je energie van krijgt en waar je nog in wilt groeien. Daarnaast vormt dit de basis van jouw loopbaan oriëntatie, zonder dat je al naar specifieke functies hoeft te kijken.

3. Krijg inzicht in onderwijsfuncties en rollen die bij je passen

Met je talenten en ontwikkelpunten in gedachten kun je nu gericht kijken welke functies, rollen en schoolomgevingen het beste bij je passen. Denk bijvoorbeeld aan de vraag: welke onderwijsfuncties benutten jouw sterke punten optimaal? Daarnaast is het belangrijk te overwegen in welke team- en schoolculturen jij je het meest op je plek voelt. Hiermee maak je gerichte, duurzame keuzes voor je volgende stap in het onderwijs.

4. Verken verschillende werkomgevingen

Een belangrijke stap in loopbaan oriëntatie is kijken waar je wilt werken, en niet alleen wat je wilt doen. De werkomgeving in het onderwijs verschilt sterk per type school, doelgroep en domein. Wat goed bij je past, hangt samen met jouw persoonlijkheid, energie, ervaring en manier van werken. Door bewust te vergelijken, vergroot je de kans dat je een onderwijsomgeving kiest waarin je duurzaam inzetbaar bent en werkplezier ervaart.

5. Verzamel input en advies

Bij loopbaan oriëntatie in het onderwijs helpt het om bijvoorbeeld input en advies van anderen te verzamelen. Door met de juiste mensen in gesprek te gaan, hiermee krijg je meer inzicht in je kwaliteiten en ontdek je bovendien ontwikkelkansen die bij jou passen.

Hierbij kun je de volgende mensen en rollen betrekken:
• Ten eerste collega’s: zij herkennen jouw sterke punten en ontwikkelpotentieel als docent.
• Daarnaast loopbaanadviseurs in het onderwijs: zij helpen je bij het formuleren van leerdoelen en loopbaankeuzes.
• Ook recruiters in het onderwijs: geven inzicht in functies, scholen en actuele mogelijkheden op de arbeidsmarkt.

Tot slot kun je coaching en loopbaanadvies combineren met praktijkervaring, zodat je bewustere keuzes maakt en gerichte stappen zet in jouw ontwikkeling als onderwijsprofessional.