4 tips om medewerkers in het VO inzetbaar en betrokken te houden

Het voortgezet onderwijs heeft goede docenten hard nodig. Hoewel het actuele lerarentekort in het voortgezet onderwijs is afgenomen naar 2.200 fte, verwacht het ministerie dat de tekorten de komende jaren weer oplopen. Vooral bij vakken als wiskunde, natuurkunde en Nederlands blijft de arbeidsmarkt kwetsbaar. Nieuwe docenten aantrekken is daarom belangrijk, maar minstens zo belangrijk is ervoor zorgen dat de mensen die er al zijn hun werk goed kunnen blijven doen.

Werkdruk, taken naast het lesgeven en de manier waarop het werk is georganiseerd hebben invloed op die inzetbaarheid. Door daar als school en medewerker regelmatig bij stil te staan, ontstaat ruimte om eerder bij te sturen.

Wat kun je als school en als docent doen om duurzame inzetbaarheid te ondersteunen? In deze blog delen we vier tips: van het creëren van de juiste omstandigheden als werkgever tot de ruimte die je als docent krijgt en neemt.

1. Maak werkdruk bespreekbaar voordat het knelt

Piekmomenten horen bij het onderwijs. Denk aan toetsweken, rapportages, oudergesprekken en de start of afronding van het schooljaar. Het wordt lastiger wanneer een hoge belasting structureel wordt. Docenten moeten daarom kunnen aangeven waar de druk in lessen, taken of het rooster oploopt. Door die signalen binnen het team vroeg te bespreken, ontstaat ruimte om samen bij te sturen. Dat hoeft niet pas wanneer iemand dreigt uit te vallen. Juist door regelmatig te bespreken wat goed gaat, wat energie kost en waar ondersteuning nodig is, kunnen kleine knelpunten eerder worden aangepakt.

Vraag niet alleen of iemand het werk aankan, maar ook wat iemand nodig heeft om het goed te kunnen blijven doen.

2. Laat leraren vooral lesgeven

Lesgeven bestaat uit meer dan de uren voor de klas. Voorbereiden, nakijken, administratie, overleg en leerlingbegeleiding vragen allemaal tijd. Wanneer steeds meer werkzaamheden rondom het lesgeven bij dezelfde docent terechtkomen, blijft minder ruimte over voor de kerntaak.

Kijk daarom kritisch naar de taken binnen het team. Moet een taak bij de docent liggen, kan deze slimmer worden georganiseerd of kan ondersteuning een deel overnemen? Onderwijsassistenten en andere ondersteunende collega’s kunnen bijvoorbeeld werkzaamheden overnemen die niet per se door een bevoegde docent uitgevoerd hoeven te worden.

Ook digitale hulpmiddelen kunnen helpen, zolang ze processen daadwerkelijk eenvoudiger maken in plaats van extra administratie toevoegen.

3. Organiseer het werk slimmer

Kijk bij de taak- en roosterverdeling niet alleen naar het aantal lesuren, maar ook naar wat die uren van iemand vragen. Hoeveel verschillende lessen moeten worden voorbereid? Hoe is het rooster opgebouwd? Welke aanvullende taken heeft iemand? En past die verdeling bij de ervaring, expertise en belastbaarheid van de docent?

Slimmer organiseren betekent niet dat iedere docent zich nog maar op één leerjaar hoeft te richten. Wel kan bewustere taakverdeling helpen om onnodige piekbelasting te voorkomen.

4. Zoek naar een gezonde balans gedurende het schooljaar

Kijk gedurende het jaar vooruit naar periodes waarin veel samenkomt. Toetsing, ouderavonden, rapportages, onderwijsontwikkeling en andere taken hoeven niet altijd op hetzelfde moment hun hoogste prioriteit te krijgen. Ook medewerkers kunnen daarin aangeven waar de belasting zich opstapelt. Door werkzaamheden en verwachtingen tijdig te bespreken, kan een team zoeken naar een verdeling die beter vol te houden is.

Een gezonde werk-privébalans vraagt niet alleen om rust na een drukke periode, maar ook om aandacht voor de belasting tijdens die periode.

Inzetbaar blijven doe je samen

Medewerkers behouden vraagt niet om één grote maatregel. Het zit juist in de dagelijkse keuzes rondom werkdruk, ondersteuning, taakverdeling en de organisatie van het schooljaar.

Voor VO-scholen betekent dat regelmatig kijken naar wat het team nodig heeft. Voor docenten betekent het ook aangeven waar ruimte ontstaat of juist verdwijnt. Zo worden knelpunten eerder zichtbaar en kan er worden bijgestuurd voordat ze groter worden. Duurzame inzetbaarheid wordt daarmee geen los HR-thema, maar onderdeel van de manier waarop je samen het onderwijs organiseert.

Soms vraagt bijsturen om extra capaciteit

Niet iedere piek in werkdruk is binnen het team op te lossen. Tijdelijke versterking kan ruimte geven om lessen door te laten gaan en de druk op je team te verlichten. Benieuwd wat er mogelijk is voor jouw school?

Spar vrijblijvend over je formatie