Activerend onderwijs: de sleutel tot effectief leren

Leestijd – 1,5 min

Wil je jouw leerlingen écht betrekken bij hun leerproces? Activerende didactiek gaat verder dan simpelweg bezig zijn. Het stimuleert denken, maakt leerprocessen zichtbaar en zorgt voor dieper begrip. In dit gastblog van Patricia van Slobbe lees je hoe jij dit kunt toepassen en waarom het zo effectief is. Bovendien ben jij welkom in de kennissessie over dit onderwerp.

Bij Activerende didactiek draait om het actief betrekken van leerlingen bij hun eigen leerproces. Dit bereik je door:

• Het denken en leren van leerlingen te activeren

• Dit denkproces zichtbaar te maken

• De opbrengsten hiervan te benutten

Waarom is dit zo belangrijk? Ons brein leert het beste door actieve betrokkenheid. Het werkgeheugen, waar nieuwe informatie wordt verwerkt, heeft een beperkte capaciteit. Door leerlingen actief met de stof te laten werken en alle overbodige ruis buiten de deur te houden, maken ze optimaal gebruik van dit werkgeheugen.

Bovendien kun je met deze manier van werken betekenisvol leren bevorderen. Hierbij spelen vijf componenten een rol (Howland, Jonassen & Marra, 2012):

1. Actief: Leerlingen ‘draaien aan de knoppen’

2. Constructief: Ze koppelen nieuwe kennis aan bestaande kennis

3. Doelgericht: Ze werken bewust naar een leerdoel toe

4. Authentiek: De leertaken sluiten aan bij de realiteit

5. Coöperatief: Leerlingen leren van en met elkaar

Als docent ben je de regisseur van dit proces. Het ‘Wie-is-actief-model’ (Van Ast et al., 2020) kan je hierbij helpen. Streef naar een balans tussen jouw actieve rol (instructie geven) en die van de leerlingen (zelfstandig werken én actief meedenken).

Wie-is-actief-model uit Kleppen Dicht! Effectief leren met ICT

Rijke leeractiviteiten zoals rangschikken, categoriseren en abstraheren zijn bij uitstek geschikt voor activerende didactiek. Hierbij is het essentieel dat de leerlingen, niet de docent, deze taken uitvoeren. Een valkuil voor veel van ons.

Door activerende didactiek toe te passen, zorg je ervoor dat leerlingen echt betrokken zijn bij hun leerproces. Het resultaat? Diepgaander begrip en betere verankering van de leerstof. Wie heeft aan het einde van de les het meest geleerd?