AI & onderwijs

AI voor docenten: 7 prompts waarmee je direct tijd bespaart

Door: Peter Schwank | Gepubliceerd op: 21-08-2026

Lesgeven bestaat uit veel meer dan de uren voor de klas. Je bereidt lessen voor, maakt opdrachten, geeft feedback en beantwoordt tussendoor ook nog de nodige e-mails. Juist bij dat soort taken kan AI je als docent tijd besparen. Niet door jouw werk over te nemen, maar door sneller een eerste opzet, idee of formulering te maken.

Maar waar begin je? We zetten zeven praktische toepassingen van AI voor docenten op een rij waarmee je vandaag al aan de slag kunt. Inclusief voorbeeldprompts die je direct kunt gebruiken. Wil je eerst beter begrijpen wat een goede prompt sterk maakt? Lees dan ook hoe je prompten als denkhulp kunt gebruiken.

1. Sneller een eerste lesopzet maken

Tijdwinst: beginnen en structureren.

Een nieuwe les voorbereiden begint soms met een leeg document en de vraag: hoe ga ik dit onderwerp aanpakken? AI kan je helpen om sneller tot een eerste structuur te komen. Geef bijvoorbeeld het onderwerp, niveau, leerdoel en de beschikbare lestijd door. Vervolgens kun je een indeling laten maken met een introductie, uitleg, werkvorm en afsluiting. Zie zo’n voorstel vooral als startpunt: jij bepaalt uiteindelijk wat past bij je leerlingen en jouw manier van lesgeven.

Voorbeeldprompt

Maak een lesopzet van 50 minuten over [onderwerp] voor [niveau/leerjaar]. Het leerdoel is [leerdoel]. Verdeel de les in een introductie, uitleg, actieve werkvorm en afsluiting. Geef per onderdeel aan hoeveel tijd het kost en wat ik moet voorbereiden.

 

2. Nieuwe opdrachten en werkvormen bedenken

Voorbeeldprompt

Bedenk vijf activerende werkvormen over [onderwerp] voor [niveau/leerjaar]. De werkvormen duren maximaal 15 minuten en laten leerlingen samenwerken. Geef per werkvorm kort het doel, de werkwijze en de benodigdheden.

 

Tijdwinst: brainstormen en aanpassen.

Je wilt leerlingen actief met de lesstof laten werken, maar hebt niet direct een passende werkvorm paraat. Ook dan kan AI als sparringpartner dienen. Laat bijvoorbeeld verschillende werkvormen bedenken voor één onderwerp of vraag om een bestaande opdracht korter, eenvoudiger of juist uitdagender te maken. Dat is vooral handig wanneer je snel wilt variëren zonder iedere werkvorm helemaal opnieuw te ontwerpen.

3. Lesmateriaal aanpassen aan het niveau

Tijdwinst: herschrijven en differentiëren.

Een goede tekst past niet altijd bij iedere klas. Misschien is hij te lang, bevat hij moeilijke woorden of vraagt een groep juist om meer uitleg. Met AI kun je snel een eerste aangepaste versie maken door een tekst te vereenvoudigen, in te korten of dezelfde uitleg op verschillende niveaus te laten formuleren. Controleer het resultaat wel altijd zelf, want bij het herschrijven kan AI nuances veranderen die voor jouw vak juist belangrijk zijn.

Voorbeeldprompt

Herschrijf onderstaande tekst voor leerlingen van [niveau/leerjaar]. Gebruik korte en duidelijke zinnen. Behoud belangrijke vaktermen en leg moeilijke begrippen kort uit. Verander de inhoudelijke betekenis niet. Tekst: [plak hier de tekst]

 

4. Oefenvragen en quizzen maken

Voorbeeldprompt

Maak tien oefenvragen over [onderwerp] voor [niveau/leerjaar]. Maak vijf meerkeuzevragen en vijf open vragen. Laat ze aansluiten op het leerdoel [leerdoel], bouw de moeilijkheid langzaam op en voeg een apart antwoordmodel toe.

 

Tijdwinst: oefenmateriaal uitwerken.

Goede oefenvragen bedenken kost tijd, zeker wanneer je meerdere varianten of niveaus nodig hebt. AI kan op basis van een onderwerp, tekst of leerdoel snel een eerste set vragen maken, bijvoorbeeld meerkeuzevragen, open vragen, stellingen of een korte kennisquiz. Hoe meer context je meegeeft, hoe bruikbaarder het resultaat meestal wordt. Vermeld daarom niet alleen het onderwerp, maar ook het niveau en wat leerlingen moeten kennen of kunnen.

Goede oefenvragen draaien niet alleen om hoeveelheid, maar vooral om hoe ze het leren ondersteunen. Bekijk ook deze 8 sleutelbegrippen voor effectief leren.

5. Feedback duidelijker formuleren

Tijdwinst: formuleren en structureren.

Feedback geven is belangrijk, maar het formuleren ervan kan behoorlijk wat tijd kosten. AI kan losse observaties omzetten in een duidelijke en constructieve feedbacktekst of verschillende formuleringen voorstellen voor aandachtspunten die vaak terugkomen, bijvoorbeeld bij structuur, argumentatie of taalgebruik. De inhoudelijke beoordeling blijft natuurlijk bij jou: jij kent de leerling, de opdracht en de context.

Sneller feedback schrijven helpt natuurlijk alleen als leerlingen er vervolgens ook iets mee doen. Lees daarom ook hoe je feedback geeft waar studenten daadwerkelijk mee aan de slag gaan.

Voorbeeldprompt

Zet onderstaande observaties om in korte, constructieve feedback. Benoem eerst wat goed gaat, daarna maximaal twee verbeterpunten en sluit af met één praktische volgende stap. Voeg geen informatie toe die niet in mijn observaties staat. Observaties: [vul hier je observaties in]

 

6. E-mails sneller opstellen

Voorbeeldprompt

Schrijf een korte en vriendelijke e-mail aan een leerling die een opdracht nog niet heeft ingeleverd. Benoem dat de deadline is verstreken, vraag wanneer de leerling verwacht de opdracht in te leveren en houd de toon betrokken maar duidelijk. Maximaal 120 woorden.

 

Tijdwinst: terugkerende communicatie formuleren.

Eén korte e-mail kost misschien maar een paar minuten, maar berichten aan leerlingen, ouders, collega’s en andere betrokkenen kunnen gedurende de week flink oplopen. Geef AI een paar steekwoorden en laat een eerste versie schrijven. Daarna hoef je het bericht alleen nog te controleren en persoonlijk te maken. Je kunt AI ook vragen om een bestaande tekst korter, vriendelijker, duidelijker of juist formeler te maken.

7. Losse ideeën omzetten in een bruikbaar document

Tijdwinst: ordenen en uitschrijven.

Soms weet je precies wat je wilt zeggen, maar staat de informatie nog verspreid over losse aantekeningen. AI kan helpen om daar structuur in aan te brengen, bijvoorbeeld voor een lesplan, opdrachtomschrijving, stappenplan, samenvatting of instructie. Je laat AI dan niet zozeer nieuwe inhoud bedenken, maar gebruikt het vooral om jouw informatie sneller te organiseren.

Voorbeeldprompt

Zet mijn onderstaande losse aantekeningen om in een duidelijke opdrachtomschrijving voor leerlingen van [niveau/leerjaar]. Gebruik de kopjes: doel, opdracht, werkwijze, wat lever je in en beoordeling. Gebruik alleen informatie uit mijn aantekeningen en geef aan waar informatie nog ontbreekt.
Aantekeningen: [plak hier je aantekeningen]

 

AI voor docenten: een goede prompt is pas het begin

Wie AI voor docenten regelmatig gebruikt, merkt al snel dat een goede prompt helpt, maar niet alles oplost. De kwaliteit van het resultaat hangt ook af van de context die je meegeeft, de voorbeelden die je gebruikt en de manier waarop je AI laat aansluiten op jouw terugkerende werkzaamheden. Wanneer je dat goed inricht, hoef je minder vaak opnieuw uit te leggen wat je wilt en kan AI juist bij kleine, dagelijkse taken steeds meer tijd besparen.

AI kan overigens meer dan alleen tijd besparen. Lees ook over de bredere mogelijkheden van AI in het onderwijs.

Wil je AI slimmer inzetten in je dagelijkse werk?

Tijdens het gratis webinar AI in het onderwijs van onze Metafoor Academy ontdek je hoe je AI beter instelt en aanstuurt, zodat je bruikbaardere resultaten krijgt en minder tijd kwijt bent aan steeds opnieuw prompten. Je ontdekt onder andere hoe je AI relevante context meegeeft, laat aansluiten op jouw manier van werken en inzet voor praktische, terugkerende taken.

Het webinar vindt plaats op maandag 7 september 2026 en is gratis te volgen.

Meer informatie

Peter Schwank
Auteur
Deze blog is geschreven door Peter Schwank
Metafoor onderwijs footer logo
Metafoor onderwijs footer logo

✉ Nieuwsbrief

Abonneer je op onze nieuwsbrief en ontvang elke twee weken:
Passende vacatures
Toegang tot webinars
Blogs en onderwijsnieuws
Regelmatig leuke winacties

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.